SEDA | Region
15338
page,page-id-15338,page-template,page-template-full_width,page-template-full_width-php,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-theme-ver-6.1,wpb-js-composer js-comp-ver-4.11.1,vc_responsive
 

Region

san 1

NAŠ REGION

U srednjem veku, na ovim prostorima oko reke Raške je osnovana srpska država Raška, čije se sedište nalazilo u gradu Rasu, nedaleko od današnjeg Novog Pazara, t.j. Novog Trgovišta (slično je i sredljevekovna država Bosna dobila ime, po reci oko koje je nastala, t.j. po reci Bosni). Za vreme Osmanskog carstva, sandžak je bio naziv jedne od administrativno-upravnih oblasti te države, i takvih sandžaka je bilo na stotine širom Osmanskog carstva od Srednje Evrope do Azije.

Veliki deo datih oblasti ulazio je u Novopazarski sandžak, administrativnu jedinicu Turske čije je sedište bio Novi Pazar. Sandžak je kao moderan teritorijalno-politički koncept dobio ime po Novopazarskom sandžaku. Tokom drugog svetskog rata, u okviru Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije delovao je Crnogorsko-sandžački NOP odred i Treća proleterska sandžačka udarna brigada. Od uspostavljanja republičkih granica 1945. godine, oblast je podeljena između Srbije i Crne Gore. Kao neminovna posledica jugoslovenskog federalizma, ovi krajevi su počeli da gube koheziju jedinstvenog prostora. Južni i severni delovi regiona su počeli, nakon 1945. godine, da gravitiraju prema sopstvenim republičkim centrima u privrednom, saobraćajnom i političkom smislu. Nakon pogoršanja odnosa između Srbije i Crne Gore u SRJ, što se nastavilo i u Državnoj Zajednici Srbija i Crna Gora, administrativna linija koja prolazi sredinom oblasti je dobila sve odlike međudržavne granice. Raspadom Državne Zajednice Srbija i Crna Gora ovaj proces je okončan i ozvaničen.

Grad Novi Pazar

Novi Pazar je ekonomski i kulturni centar Sandžačkog regiona. Nalazi se 290 kilometaram južno od Beograda, na deonici starog puta, koji preko Ibarske magistrale vodi prema Podgorici i Jadranskom moru. Lociran je u zvezdastoj dolini rjeka Jošanice, Raške, Deževske i Ljudske, na nadmorskoj visini od 496 metara. Okružen je visokim planinama Golijom i Rogoznom i Pešterskom visoravni. Ukupna površina grada sa oko 100 naseljenih mesta iznosi 742 km2. Njegov osnivač Isa-beg Ishakovc je podigao grad u neposrednoj blizini srednjovjekovnog utvrđenja Trgovište, poznatog pod imenom Ras. Prvi pisani dokument koji pominje ime Novi Pazar datira iz XV veka, kada je Malo vijeće Dubrovačke republike odlučilo da u njemu postavi svog konzula. To potvrđuje da je grad u to vrijeme već bio razvijen, zahvaljući svom izuzetnom geografskom položaju, jer se nalazio na raskršću važnih puteva koji su vodili od Dubrovnika prema Nišu, Sofiji, Istanbulu, Solunu, Beogradu, Pešti i Sarajevu. O Novom Pazaru su pisali brojni putopsici, a čuveni Evlija Čelebija je u XVII vijeku zabilježio da je bio jedan od najvećih gradova na Balkanu.

np2
np3
np1
TU3
TU2
TU1

Opština Tutin

Opština Tutin nalazi se u jugoistočnom djelu Sandžaka, odnosno u jugozapadnom djelu Republike Srbije. Prostire se na površini od od 742 km2, a nalazi se na nadmorskoj visini od oko 1.000 metara. Od 30.054 stanovnika, prema popisu stanovništva iz 2002. godine, 95% čine Bošnjaci. Područje opštine Tutin predstavlja jedinstven prirodni ambijent, s brojnim prirodnim raritetima. Pored atraktivnog kanjona Ibra, jedinstvene planinske površi Ponor, planinsko-šumskog kompleksa Mojstir, prekrasnih predela Mokre gore i njenih nepreglednih šuma, na području opštine Tutin prisutni su brojni kraški oblici reljefa i jedinstveni biljni i životinjski svet. Posebno obeležje opštini daju Pešterska visoravan, Tutinska kotlina, Ribarićko jezero i rijeke Ibar i Vidrenjak. Prvi put Tutin se pominje u Gluhavičkoj povelji, 28. maja 1396. godine, kojom Gluhavički kadija upozorava dubrovačkog kneza da njegovi trgovci prolaze ovim područjem i tu plaćaju carinu, što ukazuje da je u to vreme ovaj kraj u administrativnom pogledu bio posebna oblast.

Opština Sjenica

Sjenica se nalazi u jugozapadnom delu Srbije, na prostranoj Sjeničko-Pešterskoj visoravni, i po geografskom položaju zauzima središnji deo Sandžaka. Sam grad prostire se sa desne strane reke Uvac i smešten je duž reke Grabovice, u Sjeničkoj kotlini, na nadmorskoj visini 1.000-1.030 m. Po površini od 1.059 km2, Sjenica je najveća opština u Sandžaku, a po broju stanovnika (27.970 prema popisu stanovništva iz 2002. godine) jedna od srednjih. Od ukupnog broja stanovnika 76% čine Bošnjaci. Okolni venci planina Jadovnika, Zlatara, Ozrena, Giljeve, Žilindara, Javora i Golije cijelom području opštine daju odlike tipičnog planinskog kraja. Nalazi se na poprečnom putu Raška – Novi Pazar – Sjenica – Nova Varoš – Prijepolje, koji spaja Ibarsku sa Zlatiborskom magistralom i glavna je saobraćajna komunikacija od Novog Pazara prema Sarajevu. Kao naselje Sjenica se prvi put pominje davne 1253. godine kao raskršće tada poznatog dubrovačkog karavana, mesto u kojem su pristajali i plaćali carinu dubrovački trgovci. Naziv je, po predanju, dobila po bogatstvu trave – sijena (na staroslavenskom Sjenica – “Zemlja sijena”.

sj1
sj2
sj3